typisch nederlands cadeautje

Wat heeft het hoe maak je babi pangang kapitalisme hun gegeven?
August Bebel, Die Ueberproduction an Intelligenz in Deutschland.
Zo werden althans bepaalde categorieën van intellectuelen vrijwel natuurlijk niet absoluut: zij vormden geen kaste steeds uit dezelfde kringen gerekruteerd.
Niet alleen dus bestaat er, om met Balzac te spreken, een markt voor gedachten maar er wordt ook reeds woeker met gedachten gedreven, er bestaan tussenpersonen, woekeraars, die van de benardheid van werkloze intellectuelen profijt trekken.Men doet dat liever met schilderijen, etsen enz.Welke uitwerkingen heeft het kapitalisme op kunst en poëzie?Terwijl de levensstandaard van de eerste groep geheel die der grootbourgeoisie is, zij aanzien geniet en invloed uitoefent, zijn de proletarische intellectuelen er vaak nog erger aan toe dan de eigenlijke arbeiders; hun verdiensten zijn niet hoger, hun weerstandsvermogen is geringer, hun politiek inzicht staat.Het kan niet verdwijnen zonder de kapitalistische productie te ontwrichten.En zijn verwachtingen zijn uitgekomen.Zo is aan de Technische Hogeschool de wonderlijke toestand ontstaan, dat er op het ogenblik voor honderd mijnbouwkundige studenten 22 professoren en 4 assistenten zijn, dus 26 leerkrachten, én op de vier studenten, die op staatskosten worden onderhouden, totdat zij in Indië voor de Staat.Wat aangaat hun lot en hun vooruitzichten feitelijk zo goed als geen rol meer.En naast de zijdelingse, min of meer onbewuste beïnvloeding, die beoefenaars van het recht, van de geschiedenis, van sociologie en economie, van psychologie en psychiatrie er toe brengt door hun voorstellingen, redeneringen en conclusies de belangen van de heersende klassen te bevorderen en haar gezag.Maar daartegenover staat, dat de kunstzin van de bezittende klasse zeker niet stijgende is; haar hoofdneiging gaat naar luxe-uitgaven van geheel andere aard voor sport, voor automobilisme.



Dan gebruikt zij ze om hem neer te sleuren in de modderpoel van de corruptie.
De deugd der solidariteit is een rechtstreekse uitkomst van de proletarische behoeften.
En daar komt nu nog de vliegkunst bij.
De wetenschap put zich uit mensen te redden, te genezen, te helpen; het kapitalisme tast op ontelbare wijzen hun levenskracht aan.Voor andere categorieën van ambtenaren doet zich de vraag weer enigszins anders voor, maar overal gaat het toch in de grond der zaak om dezelfde dingen, het recht en de vrijheid van de ambtenaar om als mens, als staatsburger, vrij te zijn in woorden.Zo hebben de verlichte bestrijders van de sociaaldemocratie en van het marxisme evengoed het darwinisme voor hun doeleinden misbruikt als de gelovigen het christendom.Heeft onze samenleving, met haar geweldige heerschappij over de natuur, haar hoog opgevoerde centralisatie en organisatie, aan deze zijde van hun arbeid althans gelegenheid gegeven om vrijuit te groeien?Zij kan ze niet voor niets krijgen, zij kan ze niet plukken, zij moet ze vervaardigen, maar zij kan er van vervaardigen zoveel als zij verkiest.Het is met het intellect niet gesteld als met goud of petroleum, die natuurmonopolies zijn, welke men net zoveel en in een zo snel tempo als men wil kan vermeerderen.En toch, nietwaar, wanneer wij ons eens losmaken van de ellendige gewoonte maatschappelijke dingen te beschouwen als onveranderlijke natuurverschijnselen, en er ons wezenloos bij neer te leggen, wanneer wij ons eens een ogenblik goed bezinnen en de sleur van ons denken breken, moet het ons.